Ngôi thai & các bất thường trong ngôi thai

Lưu ý, mở trong một cửa sổ mới. InEmail

Ngôi thai & các bất thường trong ngôi thai:

Ngôi thai là tư thế của bé so với cổ tử cung. Trước khi sanh, hầu hết các bé ở ở tư thế ngôi đầu (đầu bé áp vào cổ tử cung). Đó lá lý do tại sao hầu hết các bé đều được sinh đầu ra trước. Các hình bên dưới mô tả quá trình bé được sanh ra ngoài từ tử cung mẹ.

Một số trường hợp không phải ngôi đầu, có thể là ngôi mông (lúc đó mông của bé áp vào cổ tử cung) hoặc ngôi ngang (vai hoặc lưng của bé áp vào cổ tử cung), ... Những trường hợp này gọi là ngôi bất thường.

Khi chưa cận ngày sanh, ngôi của bé thường không cố định, có thể là ngôi đầu, mông hoặc ngang. Bình thường thai sẽ chuyển thành ngôi đầu trong lúc chuyển dạ.

Các trường hợp sanh non thường có ngôi bất thường do thai chưa kịp chuyển thành ngôi đầu.

Các trường hợp ngôi bất thường đều gây khó khăn hơn cho BS & nữ hộ sinh trong lúc giúp sanh cho Bạn. Một số trường hợp, mặc dù là ngôi đầu, song bé cúi không tốt để chuẩn bị đi qua âm đạo của mẹ ra ngoài cũng gây ra những khó khăn trong lúc sanh nở. Hậu quả của việc cúi không tốt có thể thấy như ngôi mặt (mặt bé áp vào cổ tử cung), ngôi trán (trán bé áp vào cổ tử cung) hay ngôi cằm (có thể rờ thấy cằm của bé khi thăm khám âm đạo).

Trong trường hợp đa thai, nếu hai bé ở hai ngôi khác nhau gây ra tình trạng khóa ngôi. Điều này có nghĩa là không thể thay đổi được ngôi của bất kỳ một bé nào.

Nguyên nhân gây ra các ngôi bất thường là do lượng nước ối trong tử cung bất thường (ít quá hoặc nhiều quá), hoặc có thể do dây rốn ngắn hoặc dây rốn quấn vòng quanh cổ bé làm cho bé không xoay đầu xuống được.

Gần đến ngày sanh, BS sẽ báo cho Bạn biết ngôi thai sau khi thăm khám hoặc/và siêu âm thai.

Các ngôi bất thường có thể sanh đường âm đạo mà không cần mổ hay không?

Sanh ngã âm đạo còn được gọi là sanh đường dưới. Một vài trường hợp ngôi bất thường an toàn khi sanh đường dưới. Tuy nhiên, các tai biến có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong suốt quá trình sanh. Ngôi bất thường thường kèm theo tình trạng hoặc bé thiếu cân, hoặc tình trạng bất thường của bánh nhau & nước ối, thậm chí có thể do bé có khiếm khuyết bẩm sinh. Tai nạn luôn rình rập trong khi sanh đối với các ngôi bất thường như tổn thương dây rốn gây ngạt (dẫn đến suy thai), thậm chí có thể gây ra tử vong cho cả mẹ lẫn con. Mổ bắt con hay sanh đường dưới tùy thuộc vào quyết định của BS & của Bạn.

Cần làm gì khi thai của Bạn ở ngôi bất thường?

Việc quan trọng nhất là đi thăm khám thường xuyên theo lịch hẹn của BS. BS sẽ giải thích về tình trạng ngôi thai của bé đồng thời sẽ khuyên Bạn cần phải làm gì, trong khi đó BS sẽ vạch ra phương án sanh cho Bạn (có thể là mổ bắt con).

BS sẽ chỉ cho Bạn một vài bài tập đặc biệt để cố gắng chuyển ngôi thai của bé trở về ngôi đầu. Hoặc BS sẽ cố gắng chuyển ngôi thai của bé bằng một thủ thuật đặc biệt (xem bên dưới). Trong trường hợp thành công, có nghĩa là bé trở về ngôi đầu thì Bạn có thể được sanh bằng đường dưới.

Những thai phụ nào không được thực hiện thủ thuật này:

Khi thai phụ có một hay nhiều các triệu chứng nêu bên dưới thì không thể thực hiện thủ thuật xoay ngôi thai:

  • Chảy máu âm đạo

  • Thai đang đi xuống & cổ tử cung đang mở

  • Kết quả xét nghiệm tim thai Nonstress test không đáp ứng

  • Thai bé (trọng lượng thai nhỏ)

  • Thiểu ối (nước ối ít)

  • Tim thai bất thường

  • Vỡ ối sớm

  • Song thai hay đa thai

Khi nào cần tiến hành thủ thuật này?

Thường tiến hành lúc gần sanh, khoảng tuần thứ 37-38 của thai kỳ.

Thủ thuật xoay ngôi thai:

Thủ thuật này nhằm đưa các ngôi bất thường trở về ngôi đầu. Thủ thuật được tiến hành các bước như các hình bên dưới:

Những rủi ro của thủ thuật xoay ngôi thai:

  • Sanh non

  • Vỡ ối

  • Chảy máu cho con lẫn mẹ

  • Mổ cấp cứu bắt con

  • Thai lại xoay trở lại ngôi bất thường sau thủ thuật

Cho dù các rủi ro là rất thấp song cũng có nhiều BS tránh không muốn thực hiện thủ thuật này.

Những lưu ý khi Bạn & BS quyết định thực hiện thủ thuật xoay ngôi thai:

  • Phải tiến hành trong bệnh viện

  • Thực hiện siêu âm trước đó để xác định ngôi bất thường

  • Thực hiện xét nghiệm tim thai (nonstress test) để xác định tim thai bình thường

  • Lập đường truyền tĩnh mạch & ê kíp gây mê trong tư thế sẵn sàng phòng khi phải mổ bắt con cấp cứu

  • Bạn có thể được truyền qua tĩnh mạch thuốc làm giãn tử cung. Sau đó BS tiến hành thủ thuật

Những gì xảy ra sau khi tiến hành xoay ngôi thai?

Khi thủ thuật thực hiện xong, BS sẽ thực hiện lại nonstress test để kiểm tra lại tim thai. Nếu mọi chuyện đều bình thường, Bạn sẽ được về nhà trong vài ngày trước khi sanh. BS có thể trao đổi với Bạn hoặc sanh đường dưới, hoặc sanh mổ hoặc phải thực hiện lại thủ thuật này một lần nữa.

Tỷ lệ thành công của thủ thuật:

Tỷ lệ thành công vào khoảng 65%. Ngay cả khi đưa được về ngôi đầu, thai nhi vẫn có thể xoay trở lại ngôi thai trước đó. Tất cả phụ thuộc và các yếu tố liệt kê bên dưới:

  • Bạn đã cận ngày sanh chưa?

  • Lượng nước ối nhiều hay ít?

  • Có đa thai không?

  • Cân nặng của thai nhi

  • Vị trí bánh nhau

  • Ngôi hiện tại của thai nhi

Các bài viết khác