Sinh non: Những nguy hiểm khó lường

Lưu ý, mở trong một cửa sổ mới. InEmail

Sinh non là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm tăng tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh. Theo thống kê chung, cứ 100 trẻ sinh ra và sống được thì có đến 12 trẻ là sinh non. Ở Việt Nam, cách đây khoảng 15 - 20 năm, chúng ta chưa có khả năng nuôi được những thai nhi ở độ tuổi 28 - 32 tuần. Hiện nay với nhiều phương tiện kỹ thuật hiện đại, việc nuôi trẻ sinh non đã có rất nhiều tiến bộ để giúp trẻ có thể khỏe mạnh và phát triển gần giống như đủ tháng.


Tuy nhiên, việc nuôi dưỡng trẻ sinh non tháng rất khó khăn và tốn kém, tỉ lệ tử vong khá cao (chiếm 80% tổng số ca tử vong sơ sinh trong tuần lễ đầu). Vì vậy, việc hiểu biết về nguyên nhân gây sinh non và hướng dự phòng là một vấn đề hết sức quan trọng.

Nguyên nhân

Có trên 50% các cuộc chuyển dạ sinh non không tìm được nguyên nhân. Những trường hợp xác định được thường do các nguyên nhân sau:

Nguyên nhân do thai:

Viêm màng ối, vỡ ối non chiếm 30% các cuộc chuyển dạ sinh non. Tình trạng đa thai làm tử cung căng quá mức, các trường hợp thai dị dạng kèm đa ối cũng dễ dẫn đến sinh non.

Do bệnh lý của mẹ

Mẹ bị bệnh tim, suy hô hấp, cao huyết áp, hở eo tử cung, tử cung dị dạng, viêm đài bể thận (nhất là khi kết hợp với sốt), viêm ruột thừa... là những căn bệnh thường dẫn đến sinh non.

Đối với mẹ có tiên căn sinh non, nguy cơ tái phát sinh sinh non chiếm 25 - 50%, nguy cơ càng cao nếu người mẹ có nhiều lần sinh non trước đó.

Do nhau thai

Tình trạng thiểu năng làm dinh dưỡng thai nhi không đầy đủ, thường dẫn đến sinh non. Nhau tiền đạo, nhau bong non gây xuất huyết trước sanh là những lý do phải chấm dứt thai kỳ sớm.

Bên cạnh đó còn có các yếu tố nguy cơ như người mẹ quá trẻ hay quá lớn tuổi, thể trạng mẹ quá gầy yếu, mẹ phải lao động quá sức, bị stress nặng hay người mẹ hút thuốc, sử dụng thuốc gây nghiện trong quá trình mang thai cũng dễ dẫn đến nguy cơ sinh non.

Bệnh lý ở trẻ non tháng

Đối với trẻ sinh non, cơ thể phát triển chưa hoàn thiện để thích nghi với cuộc sống bên ngoài nên trẻ thường yếu và dễ mắc các bệnh sau:

Rối loạn hô hấp: Trẻ sơ sinh non tháng dễ tím tái, thở gắng sức. Đa số trường hợp, triệu chứng này là hậu quả của bệnh màng trong, do thiếu hụt hoạt tố sunfactan nên nhu phổi không giãn nở tốt được để trao đổi không khí. Bệnh này rất dễ gây tử vong cho trẻ non tháng.

Bệnh nhiễm trùng: Do chức năng miễn dịch kèm nên trẻ non tháng dễ bị nhiễm trùng như viêm phổi, nhiễm trùng huyết, viêm màng não, nhất là viêm ruột hoại tử. Khi bị nhiễm trùng các triệu chứng lâm sàng thường không đặc hiệu, khó chẩn đoán và gây tử vong cao.

Bệnh xuất huyết: Trẻ sinh non tháng có sự thiếu hụt các yếu tố đông máu nên có thể bị xuất huyết ở nhiều cơ quan phủ tạng như mật, dạ dày, phổi, đường tiết niệu, gây thiếu máu cấp tính. Trường hợp nặng có thể gây xuất huyết não, khiến trẻ co giật, hôn mê và tử vong.

Bệnh xơ hóa võng mạc: Do ngộ độc oxy khi dùng liều cao trên 45% ở những trẻ non tháng. Nồng độ oxy trong máu quá cao làm cho các mao quấn quanh võng mạc giãn nở và co thắt bất thường, gây tổn thương thần kinh thị giác khiến trẻ mù lòa.

Phòng tránh

Để tránh sinh non cũng như những hậu quả đối với trẻ sinh non, các chị em cần phải đi khám thai định kỳ đều đặn để được chăm sóc tiền sản một cách đúng mức.

Ngoài ra, việc duy trì khẩu phần ăn cân bằng và đủ dinh dưỡng cũng là yếu tố quan trọng giúp thai nhi phát triển tốt đồng thời giảm nguy cơ sinh non.

Chị em có thai cũng cần phải tránh sự luyện tập quá sức, tránh lao động nặng nhọc. Thai phụ nên nghỉ ngơi 1-2 tuần trước khi sinh. Không nên hút thuốc lá vì thuốc lá là nguyên nhân của sinh non và thai chậm tăng trưởng.

Tinh dịch chứa nhiều prostaglandins và sự hiện diện của nó trong âm đạo có thể gây ra những cơn co thắt tử cung. Vì vậy, thai phụ có thể giao hợp trong thai kỳ tuy nhiên cần tránh những tháng trong thai kỳ có nguy cơ sinh non, cụ thể là từ tháng thứ 7 trở đi.

Sốt cao cấp tính do bất kỳ bệnh lý nào cũng có thể gây sinh non, nên phải được điều trị nhanh chóng và tích cực.

Đa số các nghiên cứu cho thấy rằng nằm nghỉ có tác dụng tốt và là một biện pháp vô hại, cần được khuyến khích cho những bệnh nhân có nguy cơ sinh non.

Khi có những triệu chứng báo hiệu của chuyển dạ sinh non như đau lưng, đau quặn bụng, ra nước hoặc ra huyết âm đạo bất thường nên đi khám để có thể được chẩn đoán sớm và kịp thời.

Khoẻ 24 (nguồn: TTT)
Các bài viết khác